De Pamir Highway zelf rijden is een waar avontuur. Het is een van de hoogste en meest afgelegen wegen ter wereld, dwars door de ruige bergen van Tadzjikistan. Geen luxe en comfort. Wél eindeloze uitzichten, besneeuwde toppen, grote gaten onderweg, pure vrijheid en een flinke dosis improvisatie. Wij reden ‘m zelf, met een gare huurauto en een halve kampeeruitrusting. Dat was geen voor de hand liggende keuze en ik zou het ook niet aan iedereen adviseren. Het plannen van een zelfstandige trip over de Pamir Highway vergt wat meer voorbereiding dan een gewone vakantie. Tadzjikistan is geen regulier vakantieland. In dit blog delen wij onze 12 tips voor een geslaagde roadtrip over de Pamir Highway.
#1. Kies je route
De Pamir Highway – ook bekend als de M41 – is de op één-na-hoogste internationale ‘snelweg’ ter wereld. Hij passeert de 4655 meter hoge Ak-Baital-pas aan de grens met Kirgizië. De allerhoogste route ter wereld is de Karakoram Highway die China met Pakistan verbindt (4693 meter). De Pamir Highway loopt dwars door het Pamirgebergte en verbindt Tadzjikistan, Kirgizië en Afghanistan. Ooit maakte hij onderdeel uit van de beroemde Zijderoute. Over het beginpunt van de route bestaat enige discussie, maar meestal wordt Dushanbe (de hoofdstad van Tadzjikistan) als startpunt gezien en Osh (Kirgizië) als eindpunt.
Voor het bepalen van je route zijn er een paar belangrijke keuzes die je moet maken. Ons advies is in ieder geval om de route van west naar oost te rijden, dat wil zeggen van Dushanbe naar Osh. Dit heeft te maken met de langzamere stijging in hoogtemeters. Als je in Osh start ga je binnen 1 of 2 dagen over de Ak-Baital-pas en dat is voor ons Lage Landers een fikse aanslag op de gezondheid. Welke keuze je ook maakt, neem voor de zekerheid paracetamol en hoogteziektemedicatie mee.
Onderweg heb je de keuze om de zuidelijke route langs Kolob te rijden, dat is een aanrader. Je start dan met de mooie Surobod pas en komt vervolgens bij de grens met Afghanistan en het veelvuldig gefotografeerde grensbord. Vervolgens sta je bij Khorog voor de keuze om de officiële Pamir Highway (de M41) te volgen, of een detour door de Wakhan Vallei te maken. Wat ons betreft is dit een nobrainer, de Wakhan Vallei is een van de mooiste delen van je roadtrip. Doen dus!
Tip: Dit uitgebreide verhaal van Alexandra op Indy Guide heeft ons goed geholpen om onze route te plannen.
#2. Trek voldoende tijd uit
Ons plan om was om in 14 dagen een rondje van Osh naar Osh te rijden. Dat is een hele redelijke planning. We hebben het uiteindelijk in 10 dagen gedaan. De belangrijkste reden daarvoor is dat wij onze slechte auto beu waren en het kamperen op grote hoogte behoorlijk oncomfortabel was door de stevige en koude wind. We hebben daardom bijvoorbeeld het Bulunkul meer overgeslagen en zijn bij het Karakul meer vrij snel doorgereden.
Als je een paar mooie hikes wilt doen, is 14 dagen een mooie tijdsduur voor je roadtrip van Osh naar Osh. Als je meer tijd hebt is het geen enkel probleem om je langer te vermaken in dit gebied. Neem dan ook zeker het zeven meren gebied bij Panjakent mee (westelijk Tadzjikistan) en ga naar het basecamp van Lenin’s Peak. Dit is aan de Kirgizische kant van de grenspost Ak-Baital (oostelijk Tadzjikistan). Naast de prachtige omgeving zullen de schattige bergmarmotten je hart stelen.
#3. Beslis wanneer je gaat
De beste tijd om de Pamir Highway te rijden is van juli tot september, wanneer het weer zonnig en droog is. Buiten het zomerseizoen kunnen de wegen gevaarlijk en onbegaanbaar zijn door sneeuwval en landverschuivingen.
Wij reisden in augustus. In Dushanbe was het met meer dan 40 graden bloedheet. In de bergen was het overdag lekker, maar de avonden waren kil en winderig. Omdat wij kampeerden en niet binnen konden zitten, waren de avonden soms heel kort. Snel koken en daarna om 20 uur met thermo-ondergoed in je warme bedje liggen.
#4. Bedenk hoe je wilt reizen
Wij wilden de Pamir Highway zelf rijden en onderweg kamperen. Geen twijfel over mogelijk. Op die manier ervaren wij de grootste vrijheid tijdens het reizen. Of ik dat iedereen zou aanraden in Tadzjikistan? Nee. Tenzij je met je eigen goeduitgeruste kampeerauto reist, zou ik adviseren om in homestays te slapen. Dat is voor toeristen langs de Pamir Highway de meest gebruikelijke en comfortabele manier van overnachten, bovendien floreert het lokale toerisme daar het beste bij. Voor de bewoners van deze arme regio is het toerisme een super belangrijke inkomstenbron. Reken op ongeveer 25 euro pp inclusief maaltijden. Het eten is in deze regio basic en prima te doen.
Tip: op de website van Indy guide vind je veel waardevolle informatie, bijvoorbeeld een plattegrond met homestays.
Kamperen is niet gewoon in Tadzjikistan en daardoor zijn kampeerspullen niet of nauwelijks verkrijgbaar. Het huren van een auto met kampeerspullen is in Tadzjikistan op dit moment in zoverre wij weten niet mogelijk. Wij zijn daarvoor naar Osh uitgeweken.
Het trotseren van de Pamir Highway op de fiets lijkt een populaire uitdaging te zijn. We kwamen opvallend veel bikkels tegen die hun grenzen opzochten. Ik kan er alleen maar respect voor hebben. Je moet goede fietsbenen hebben, verder kan ik er weinig advies over geven.
#5 Zelf rijden: weet je het zeker?
Het zelf rijden van de Pamir Highway (met auto) is ons 100% meegevallen. Eric is inmiddels natuurlijk een ervaren chauffeur. We hadden gevaarlijke en diepe afgronden verwacht en fikse offroad-uitdagingen. We ontdekten dat locals over een heel groot deel van de route met gewone auto’s rijden, zelfs met elektrische! Na het dorp Langar slingert de smalle weg vanaf de Pamir rivier naar grotere hoogte en is een 4×4 een must. Je rijdt over een smal gravelpad langs enkele indrukwekkende kloven. Het is op dit deel van de route niet mogelijk om andere auto’s te passeren, maar je kunt tegenliggers van ver aan zien komen, waardoor je kunt anticiperen.
Het meest vreselijke deel van de route vonden wij vanaf Jeff’s corner naar Murgab. Je komt daar vanuit de Wakhan Vallei terug op de geasfalteerde M41. Het wegdek is megaslecht, volledig kapotgereden door de vele vrachtwagens. De asfaltruggen en gaten in het wegdek zijn onverbiddelijk, vermoeiend en hoogst irritant. Geen lol aan te beleven!
Hou ook rekening met veeeeel stof. Vanuit Murgab zijn we bijvoorbeeld naar Kyzylrabot gereden (waar we niet verder mochten en terug werden gestuurd bij de militaire post). Dit is volgens mij de meest stoffige ‘weg’ ter aarde. Het grijze poeder kwam langs de versnellingspook in wolken onze oude Landcruiser binnen. Echt alles zat onder een dikke laag stof stof, wij ook! Gelukkig hadden wij ons opgedekte bed achterin de auto afgedekt met plastic (tip!).
Een 4×4 huren is een must en off-road rijervaring is absoluut nodig voor de Pamir Highway, naast stalen zenuwen voor de chauffeur. Beschik je daarover? Dan is het een mooi avontuur om zelf te rijden. Ben je wat onzeker? Huur dan gewoon een auto met chauffeur of boek een mooie tour met homestays. Dat zal je reisgenot zeker ten goede komen.
#6 Zo huur je een auto
Het huren van een auto is kostbaar, omdat de beschikbaarheid beperkt is. Je moet tijdig reserveren en hebt een 4×4 met hoge bodemvrijheid nodig. In Tadzjikistan moet je rekenen op 120 tot 150 euro per dag (zonder chauffeur). Een auto met kampeerspullen konden wij in Tadzjikistan nergens vinden.
Wij hebben in Kirgizië bij Silkway Wheels een Landcruiser met kampeerspullen gehuurd. Hoewel de eigenaar Oibek volgens verschillende websites goed bekend staat, hebben wij helaas niet zo’n goede ervaring. Voor 120 euro per dag kregen we een Landcruiser uit 1997 met allerlei mankementen mee. Ik deel niet graag negatieve ervaringen, maar ik wil er ook eerlijk over zijn. Kampeerspullen had Oibek niet echt, waardoor we slecht geoutilleerd op avontuur gingen en dat was jammer.
Je beste optie om een auto te huren is waarschijnlijk in Bishek, de hoofdstad van Kirgizië. Daar zijn meer opties voor het huren van een kampeerauto, mocht je daar toch nog zin in hebben. Hou er echter rekening mee dat het ver rijden is naar de Pamir Highway vanuit Bishek en controleer of je de auto van de verhuurder mee mag nemen over de grens van Tadzjikistan.
Tip: Kijk op de website van ountravela voor betrouwbare autoverhuurders.
In Tadzjikistan is het niet verplicht om je auto te verzekeren. Onze huurauto was wel verzekerd in Kirgizië, maar niet in Tadzjikistan. Als je dat onprettig vindt kun je in Dushanbe een verzekering afsluiten, dat kost geloof ik ongeveer € 50,-. Het is echter hoogst ongebruikelijk, bij ongelukken of pech onderweg regelen mensen het gewoon onderling.
#7. Registreer bij het OVIR
Als je korter dan 30 dagen naar Tadzjikistan reist met een Nederlands (of Belgisch) paspoort heb je geen visum nodig. Het is wel verplicht om je binnen 10 werkdagen na aankomst in het land te registreren bij het Office for Registration of Foreign Citizins (OVIR). Het adres in Dushanbe is: Mirzo Tursunzoda Street 5.
Je hebt een brief van je hotel nodig + je paspoort om je in persoon bij het kantoor te kunnen registreren. Het is ons onduidelijk gebleven hoe de dagen precies geteld worden en of zaterdagen als werkdagen of weekenddagen worden gezien. In dat laatste geval kun je feitelijk 14 dagen in het land blijven. Het is ons niet gelukt op tijd een brief van het hotel te krijgen. Toen de jongens achter de balie begrepen wat we nodig hadden en een brief gingen maken, viel de stroom uit, waardoor we niet meer voor sluitingstijd terug konden zijn bij het OVIR. Dat was geen ramp, we waren niet van plan om langer dan 12 dagen in Tadzjikistan te blijven. Het was meer bedoeld voor de zekerheid, in geval we ergens vertraging op zouden lopen.
Wij gingen de grens over bij Kyzyl-Bel en bij Kyzyl-Art. Controleer vooraf welke grensovergangen geopend zijn als je gaat, want er heersen soms spanningen tussen Kirgizië en Tadzjikistan. Voor de Kyzyl-Art grensovergang is sinds 8 juli 2025 geen speciale toestemming meer nodig. Bij beide grensovergangen hoefden wij niets te betalen voor de auto. Wij lazen op internet dat er soms allerlei vage belastingen worden gevraagd, dat is ons bespaard gebleven. Proberen ze het toch: blijf vriendelijk en betaal niets!
#8. Regel een GBAO-vergunning
Het belangrijkste document dat je moet regelen om de Pamir Highway te kunnen rijden is een GBAO-vergunning. Dit is een vergunning om in de regio Gorno-Badakhshan Autonomous Oblast te mogen reizen. Het is een speciale veiligheidsmaatregel, omdat de regio een lange grens met Afghanistan deelt.
De GBAO-vergunning wordt bij verschillende militaire posten langs de Pamir Highway gecontroleerd. Het advies is om vooraf 10 zwart-wit kopieën van de vergunning te maken, omdat je die moet achterlaten bij de controleposten. (Geen kleur, want in Tadzjikistan mag je geen kleurenkopieën maken van officiële documenten.)
Wij hebben onze GBAO-vergunning heel makkelijk online aangevraagd via Ountravela. Dat ging uitstekend en kostte € 25,-. Je kunt ook naar de OVIR in Dushanbe gaan, maar dan is het niet zeker dat je het binnen een dag geregeld hebt. Ik weet niet wat het dan kost, maar het zal zeker goedkoper zijn.
#9. Check de veiligheid
De GBAO-vergunning is een speciale veiligheidsmaatregel. Wij reden ongeveer 800 kilometer langs de Pamir rivier, de grens met Afghanistan. Aan de oever van de rivier wordt gewerkt aan een hek met prikkeldraad, om de 5 kilometer lopen 3 militairen met Kalasjnikovs de wacht en er zijn een stuk of 10 militaire posten langs de Pamir Highway. Ik kan niet zeggen dat het een heel veilig gebied is. Deze maatregelen zijn er niet voor niets. Op de eerste avond hoorden wij ontploffingen in de Afghaanse bergen en blijkbaar is er sprake van een welige drugshandel in het grensgebied.
Gelukkig hebben we daar niets van gemerkt. We wenden snel aan de militaire aanwezigheid. De jonge knullen die wacht liepen, staken vriendelijk hun hand op en vroegen om sigaretten. Bij de militaire posten werden we doorgaans binnen enkele minuten doorgelaten, na het inleveren van een kopie. We zijn nergens geconfronteerd met curruptie, ook niet bij de grensovergangen.
De rest van het land en de hoofdstad Dushanbe hebben wij als veilig ervaren. Met uitzondering van de vele levensgevaarlijke donkere tunnels waar zonder pardon wordt ingehaald! Verder zijn Tadzjieken ongelofelijk vriendelijk en willen graag een Engels praatje met je maken. Er komen niet super veel toeristen in Tadzjikistan, waardoor je extra welkom bent en onderhandelen op de markt nog op een aangename manier gaat.
#10. Cash is koning
Je komt in Tadzjikistan niet zo makkelijk aan geld. Zorg ervoor dat je een Visa creditcard hebt. Wij konden met onze Mastercard geen geld pinnen. Pinnen kan alleen in de grote steden. Neem daarom ook cash mee. Echt!
Langs de Pamir Highway kan je nergens geld pinnen, je moet dit in Dushanbe doen en inschatten hoeveel je voor de rest van je reis nodig hebt. Zodra je de landsgrens over gaat zijn je Somoni niets meer waard. Daarom is het handig om dollars of eventueel euro’s bij je te hebben. Die worden overal geaccepteerd.
#11. Even wennen: offline
Nee, langs de Pamir Highway heb je geen bereik, behalve in de grotere steden. Informeer je naasten dat je een paar dagen volledig offline bent. Lekker toch?
Je rijdt door een afgelegen gebied. Het is nodig om een offline kaart te downloaden. Wij gebruikten Maps.Me. Daarnaast hadden wij onze Garmin navigatie mee. Wij maken gebruik van een inReach abonnement. Dit is een satellietverbinding in geval van nood en dat geeft toch een veiliger gevoel. Een satelliettelefoon is erg duur, maar inReach is een betaalbaar alternatief (€ 50,- activatiekosten + € 10,- per maand). Voor het vinden van wildkampeerplekken gebruiken wij de app IOverlander (helaas niet meer gratis). Hierin stond ook informatie over benzinepompen en ervaringen van andere reizigers met de militaire posten onderweg.
In de westelijke delen van Tadzjikistan en de grotere steden heb je wel bereik. Je kunt een e-sim aanschaffen (dat is relatief duur) of lokaal een simkaart kopen. Wij hebben Tcell genomen, vanwege de goede dekking. Volgens mij betaalden we een tientje voor 10 GB. Je kunt de simkaarten makkelijk krijgen op de luchthaven of in buurtwinkels.
#12. Nog wat praktische tips
Als je gaat kamperen is het slim om in Dushanbe je boodschappen te doen. In de dorpen langs de Pamir Highway kun je ook levensmiddelen krijgen, maar de keuze is beperkter. Ook als je niet gaat kamperen is het handig om snacks voor onderweg mee te nemen. Het is echter niet zo dat je zult verhongeren als je ze bent vergeten. Je komt onderweg voldoende kleine winkeltjes tegen waar je iets kunt kopen.
Neem je eigen toiletpapier en intieme doekjes mee, want de kans is groot dat er geen toilet binnen handbereik is als je moet. En de toiletten die er zijn, glimmen net iets minder hard dan we in het westen gewend zijn. Ik kies daarom vaak liever voor de vrije natuur (en laat vanzelfsprekend nooit mijn papier achter).
En tot slot het tanken. Doe dit bij iedere mogelijkheid. De tankstations zijn schaars (soms op 200 kilometer van elkaar), maar het zijn er voldoende. De extra jerrycan die wij bij ons hadden, hebben we niet nodig gehad. Het probleem is vooral dat het kan gebeuren dat er geen brandstof beschikbaar is, terwijl je daar wel op had gerekend. Tank daarom gewoon bij iedere kans die je krijgt. De prijs lag in 2025 rond de € 1,- per liter. Wij vinden dat goedkoop, maar het is duur ten opzichte van de omliggende landen.
Rij je met je eigen auto? Dan heb je waarschijnlijk diesel nodig. Dit is iets moeilijker verkrijgbaar en de kwaliteit kan slecht zijn. Op grote hoogte kan je auto problemen krijgen met de verbranding (er is minder zuurstof) of de diesel kan dikker worden, waardoor de motor niet start. Maar dat wist je misschien al.
Tip: Bij het voorbereiden van onze reis hebben we dankbaar gebruik gemaak van de website Carvanistan.
De Pamir Highway zelf rijden?
De Pamir Highway is geen gewone roadtrip. Het is een reis door een ander ritme, een andere wereld. Je rijdt niet alleen over een weg, je rijdt door landschappen die je bijblijven. Kruip alleen achter het stuur als je ervaren bent en anders laat je je lekker rijden. Geniet van een reis die een onvergetelijke indruk op je zal achterlaten.
Dus pak je spullen, regel je permit en ga! Want sommige wegen moet je gewoon één keer in je leven gereden hebben. Enjoy!
Lees meer over onze avontuurlijke reis door Tadzjikistan:
